زندگی مالی در اروپا با ایران فرق دارد: بیمهی اجباری، مالیات سالانه، اجارهای که نصف حقوق را میبرد، و حسابهایی به دو یا سه ارز. این هفت نکته از تجربهی فارسیزبانان ساکن سوئیس و آلمان جمع شده و به هیچ محصول خاصی وابسته نیست.
۱. دو تقویم، یک بودجه
حقوق و اجاره با ماه میلادی میآید ولی نوروز، عید و مهمانیهای خانوادگی با تقویم شمسی. بودجه را میلادی ببندید (چون پول با آن حرکت میکند) و برای خرجهای شمسی (نوروز، شب یلدا) یک هدف پسانداز جدا با تاریخ شمسی بگذارید. اپی که هر دو تقویم را دارد این کار را ساده میکند.
۲. هر ارز، حساب خودش
حساب بانکی به فرانک یا یورو، شاید Revolut یا Wise به یورو، پول نقد، و حسابی به تومان برای هزینههای ایران. اینها را در یک عدد جمع نکنید؛ هر حساب به ارز خودش، و دارایی خالص با نرخی که خودتان وارد میکنید. نرخ روزانهی خودکار برای بودجهی شخصی لازم نیست و فقط اعداد را میلرزاند.
۳. بیمه و مالیات را ماهانه کنار بگذارید
در سوئیس بیمهی درمانی ماهانه است ولی مالیات سالانه (یا سهماهه) میآید و بسیاری را غافلگیر میکند. مبلغ تخمینی مالیات سال را بر ۱۲ تقسیم کنید و هر ماه به یک حساب پسانداز جدا منتقل کنید. در آلمان که مالیات از حقوق کم میشود، همین کار را برای Nebenkostenی سالانه بکنید.
۴. صندوق اضطراری به ارز محلی
سه ماه هزینهی ضروری، به فرانک یا یورو، در حسابی که دستتان به آن نمیرود. نه به تومان و نه به ارز دیجیتال؛ اضطرار یعنی همینجا و همین حالا لازمش دارید.
۵. پول فرستادن به ایران را هم ثبت کنید
انتقال به خانواده، هزینهی خرید در ایران با کارت دوستان، یا پولی که به کسی قرض دادهاید: اینها اغلب از هیچ اپ بانکی خارج نمیآیند و بعد از یک سال کسی نمیداند چقدر بوده. یک دستهی «ایران» و یک حساب قرض/طلب برای هر شخص کافی است.
۶. اشتراکها را سالی یک بار بازبینی کنید
Netflix، Spotify، باشگاه، اپهای پولی، Serafe، بیمهی تکمیلی. همه را بهعنوان تراکنش تکراری ثبت کنید تا هر ماه یادآوری شوند و مجموعشان را ببینید. معمولاً یکی دو تا قابل حذف پیدا میشود.
۷. دادهی مالیتان را به کسی ندهید
اپهای مدیریت مالی ابری دادههای حقوق و خرج شما را روی سرور نگه میدارند و بعضیشان آن را میفروشند. برای بودجهی شخصی به سرور نیازی نیست. اپی انتخاب کنید که آفلاین کار کند و پشتیبانش فایلی باشد در دست خودتان.
ابزار پیشنهادی
ریزخرج برای همین سبک زندگی ساخته شده: فارسی، آلمانی و انگلیسی؛ تقویم شمسی و میلادی؛ ۱۵۶ ارز از فرانک و یورو تا تومان؛ حساب قرض و طلب برای افراد؛ تراکنشهای تکراری با یادآوری؛ رایگان، آفلاین و بدون حساب کاربری. ساختهشده در سوئیس.
پرسشهای رایج
نرخ تبدیل تومان به فرانک را از کجا وارد کنم؟
نرخ روز بازار آزاد را دستی وارد کنید و ماهی یک بار بهروز کنید. برای بودجهی شخصی همین کافی است.
چند درصد حقوق در سوئیس معمولاً اجاره میشود؟
بین ۲۵ تا ۳۵ درصد درآمد خالص رایج است؛ بالای ۴۰ درصد یعنی جای بقیهی بودجه تنگ میشود.
ستون سوم (Säule 3a) را در بودجه کجا بگذارم؟
در بخش «آینده/پسانداز». پرداخت ماهانهاش را بهعنوان تراکنش تکراری ثبت کنید.